Zdaniem Komisji Europejskiej "w ostatnich latach coraz bardziej oczywista stała się potrzeba nowelizacji dyrektywy, ze względu na konieczność poprawy dobrostanu zwierząt laboratoryjnych i wspierania dalszego rozwoju metod alternatywnych."

Dyrektywa przyjęta w 1986 r. miała na celu usprawnienie kontroli wykorzystywania zwierząt laboratoryjnych, ustalenie minimalnych standardów dotyczących warunków ich przetrzymywania i opieki, jak również szkolenie personelu zajmującego się zwierzętami. Dyrektywa zmierzała również do zmniejszenia liczby zwierząt wykorzystywanych do celów doświadczalnych i stanowiła podstawę utworzenia Europejskiego Centrum Walidacji Metod Alternatywnych (ECVAM).

Komisja uważa jednak, iż wiele przepisów zawartych w dyrektywie można różnie interpretować i że wydźwięk niektórych przepisów ma charakter bardziej polityczny niż regulacyjny. Nie ma również wzmianki o procesach oceny etycznej, o obowiązkowych zezwoleniach na przeprowadzanie doświadczeń czy o 3R - Reduction, Refinement and Replacement (ograniczaniu, ulepszaniu i zastępowaniu). Ponadto od czasu wdrożenia dyrektywy opracowano nowe metody, takie jak prowadzenie doświadczeń na zwierzętach transgenicznych oraz klonowanie.

Z tego względu, na potrzeby nowelizacji dyrektywy, Komisja zażądała wstępnej oceny wpływu różnych rozwiązań. Latem 2006 r. odbyły się także publiczne konsultacje z zainteresowanymi stronami. Wyniki obydwu sondaży wykorzystywane są do przygotowania nowego wniosku Komisji, który ma być opublikowany na początku 2007 r.