Biotechnologia.pl
łączymy wszystkie strony biobiznesu
Spersonalizowana szczepionka mRNA przeciw czerniakowi z pozytywnym wynikiem fazy III

Po raz pierwszy spersonalizowana terapia przeciwnowotworowa oparta na mRNA uzyskała pozytywny wynik w badaniu klinicznym fazy III. Intismeran autogene, wcześniej oznaczany jako V940 lub mRNA-4157, jest przygotowywany indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie mutacji występujących w jego nowotworze. W badaniu INTerpath-001 terapię podawano razem z pembrolizumabem osobom, u których chirurgicznie usunięto czerniaka skóry o wysokim ryzyku nawrotu. Połączenie obu metod wydłużało czas do nawrotu choroby oraz pojawienia się przerzutów odległych w porównaniu z samym pembrolizumabem.

Intismeran różni się od szczepionek stosowanych w profilaktyce chorób zakaźnych. Jest terapią podawaną osobom, które już chorowały na nowotwór, a jej skład powstaje na podstawie materiału pobranego z guza konkretnego pacjenta. Najpierw analizuje się zmiany genetyczne komórek nowotworowych. Spośród nich wybierane są mutacje prowadzące do powstawania charakterystycznych dla guza białek lub ich fragmentów nazywanych neoantygenami. Zdrowe komórki ich nie wytwarzają, dzięki czemu mogą służyć układowi odpornościowemu jako cechy pozwalające rozpoznać komórki nowotworowe.

Dla każdego pacjenta przygotowywana jest następnie cząsteczka mRNA zawierająca informacje o maksymalnie 34 takich neoantygenach. Po podaniu terapii komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia odpowiadających im fragmentów białek. Są one prezentowane komórkom układu odpornościowego, co pobudza limfocyty T zdolne do rozpoznawania komórek zawierających te same zmienione białka. Skład preparatu jest więc dobierany osobno do zestawu mutacji wykrytych w nowotworze danego pacjenta. W badaniu fazy III intismeran połączono z pembrolizumabem (przeciwciałem monoklonalnym stosowanym już w leczeniu wielu nowotworów). Pembrolizumab blokuje receptor PD-1 znajdujący się na limfocytach T. Szlak PD-1 ogranicza aktywność odpowiedzi immunologicznej, a komórki nowotworowe mogą wykorzystywać ten mechanizm do osłabiania reakcji skierowanej przeciwko nim. Zablokowanie PD-1 ułatwia limfocytom T utrzymanie aktywności przeciwnowotworowej. Połączenie obu terapii ma więc jednocześnie nauczyć układ odpornościowy rozpoznawania cech konkretnego guza i ułatwić komórkom odpornościowym jego zwalczanie.

Do międzynarodowego badania INTerpath-001 włączono 1137 pacjentów z czerniakiem skóry w stadium IIB, IIC, III lub IV, u których widoczny guz został całkowicie usunięty chirurgicznie. Uczestnicy nie otrzymywali wcześniej systemowego leczenia przeciwnowotworowego z powodu tej choroby. Zostali losowo przydzieleni w stosunku 2:1 do dwóch grup. Pierwsza otrzymywała intismeran i pembrolizumab, a druga pembrolizumab z placebo. Intismeran podawano co trzy tygodnie, maksymalnie dziewięć razy. Pembrolizumab stosowano co sześć tygodni, również maksymalnie przez dziewięć cykli. Leczenie prowadzono po operacji, czyli w okresie, gdy u pacjenta nie stwierdza się już usuniętego guza, lecz nadal istnieje ryzyko pozostawania pojedynczych komórek nowotworowych i późniejszego nawrotu choroby. Głównym celem badania było sprawdzenie, jak długo pacjenci pozostają bez nawrotu czerniaka. Oceniano również czas do wystąpienia przerzutów w odległych narządach, przeżycie całkowite, bezpieczeństwo leczenia i jakość życia.

Podczas zaplanowanej analizy pośredniej terapia skojarzona poprawiła zarówno czas przeżycia bez nawrotu choroby, jak i czas bez przerzutów odległych w porównaniu z samym pembrolizumabem. Różnice osiągnęły istotność statystyczną i zostały przez firmy prowadzące badanie określone jako istotne klinicznie. Szczegółowych wartości dla obu punktów końcowych dotychczas nie przedstawiono. Badanie jest kontynuowane m.in. w celu oceny przeżycia całkowitego.

Dane z fazy III są zgodne z wcześniejszym badaniem KEYNOTE-942, którego wyniki opublikowano w 2024 r. w „The Lancet”. W badaniu fazy IIb uczestniczyło 157 pacjentów z czerniakiem wysokiego ryzyka po całkowitym usunięciu guza. Już wtedy dodanie mRNA-4157 do pembrolizumabu wiązało się z dłuższym okresem bez nawrotu choroby niż zastosowanie samego pembrolizumabu. Podczas późniejszej, pięcioletniej obserwacji ryzyko nawrotu lub zgonu było w grupie terapii skojarzonej o 49% niższe, a ryzyko wystąpienia przerzutów odległych lub zgonu – o 59% niższe niż w grupie leczonej wyłącznie pembrolizumabem. Dane te pochodziły jednak z mniejszego badania fazy IIb. W badaniu fazy III nie wykryto nowych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa w porównaniu z wcześniejszymi badaniami tego połączenia. Pełne zestawienie działań niepożądanych nie zostało jeszcze udostępnione. Podobnie nie ma obecnie danych pozwalających ocenić wpływ terapii na przeżycie całkowite pacjentów.

INTerpath-001 dostarcza pierwszych pozytywnych wyników fazy III dla spersonalizowanej terapii neoantygenowej opartej na mRNA. Technologia jest obecnie badana także w innych nowotworach, m.in. w niedrobnokomórkowym raku płuca, raku pęcherza i raku nerki. W przypadku czerniaka kolejnym etapem będzie publikacja pełnych wyników INTerpath-001, przedstawienie danych dotyczących wielkości uzyskanych różnic i bezpieczeństwa oraz ich ocena przez organy regulacyjne.

Źródła

1. Weber JS, Carlino MS, Khattak A, Meniawy T, Ansstas G, Taylor MH, et al. Individualised neoantigen therapy mRNA-4157 (V940) plus pembrolizumab versus pembrolizumab monotherapy in resected melanoma (KEYNOTE-942): a randomised, phase 2b study. Lancet. 2024;403(10427):632–644. doi:10.1016/S0140-6736(23)02268-7.

2. https://clinicaltrials.gov/study/NCT05933577 (dostęp: 17.09.2026 r.).

3. https://www.merck.com/news/merck-and-moderna-announce-phase-3-interpath-001-trial-of-intismeran-autogene-plus-keytruda-met-endpoints-of-recurrence-free-survival-rfs-and-distant-metastasis-free-survival-dmfs-in-patient/ (dostęp: 17.09.2026 r.).

Fot. https://unsplash.com/photos/a-person-in-blue-gloves-holding-a-syquet-kmj5UgQ4-ss

KOMENTARZE
news
pn wt śr cz pt sb nd
28 29 30
Konferencja REACH 2026
2026-09-30 do 2026-10-01 Czytaj więcej
1 2 3 4
5 6
AgroFarma Expo
2026-10-06 do 2026-10-08 Czytaj więcej
7 8 9
Gala Wenus 2026
2026-10-09 do 2026-10-09 Czytaj więcej
10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
Newsletter