Suplementy na bazie soplówki jeżowatej nie są już niszą dla pasjonatów grzybów funkcjonalnych. To znany i ceniony preparat wybierany przez tysiące osób świadomie dbających o zdrowie. Na to zainteresowanie w naturalny sposób odpowiadają producenci.

W sklepach pojawia się coraz więcej kapsułek, proszków, kropli i ekstraktów reklamowanych jako naturalne wsparcie pamięci, koncentracji i pracy mózgu. Problem w tym, że przy tak dużym wyborze łatwo się pogubić. Dwa produkty mogą wyglądać podobnie i komunikować na etykiecie „Lion’s Mane”, ale ich realna wartość może być zupełnie inna. W tym artykule bierzemy pod lupę produkty z soplówką jeżowatą, które deklarują przede wszystkim wsparcie umysłu. To ważne rozróżnienie, bo choć soplówka może wspierać funkcje poznawcze, to wiele suplementów na jej bazie skonstruowanych jest raczej z myślą o wsparciu odporności organizmu.

Skąd więc wiedzieć, który preparat realnie warto rozważyć z myślą o pamięci i koncentracji?

Kluczowe są tutaj hericenony*. To związki charakterystyczne dla owocników soplówki jeżowatej, które najczęściej łączy się z potencjalnym wpływem tego grzyba na sprawność umysłu. To zupełnie inny kierunek niż promowane przez producentów beta-glukany – kojarzy się je przede wszystkim ze wsparciem odporności i ogólnej kondycji organizmu. Jeśli więc wybierasz soplówkę z myślą o umyśle, sama informacja o wysokiej zawartości beta-glukanów nie jest dla Ciebie kluczowa.

Żeby odpowiedzieć na tę potrzebę, sprawdziliśmy 12 produktów dostępnych na polskim rynku:

* 6 najpopularniejszych preparatów, które deklarują wsparcie pracy mózgu,

* 6 bardziej niszowych produktów, które w komunikacji wyraźnie odwołują się do hericenonów.

Przy każdym produkcie sprawdziliśmy m.in., czy producent deklaruje zawartość hericenonów, czy zamieszcza na stronie badanie potwierdzające tę deklarację, czy wykonano je wiarygodną metodą oraz czy można policzyć koszt 1 mg tego, co w takim suplemencie najważniejsze – potwierdzonych hericenonów. Wyniki okazały się więcej niż zaskakujące. Większość popularnych produktów opiera swoją komunikację na działaniu soplówki na mózg, ale nie podaje żadnej konkretnej informacji o zawartości hericenonów. Z kolei niektóre mniej znane marki pokazują dane, które pozwalają realnie porównać, za co płacimy. A to ma znaczenie, bo przy wyborze suplementu na pamięć i koncentrację nie chodzi tylko o cenę opakowania. Ważniejsze jest to, ile faktycznie płacisz za substancję, która odpowiada za oczekiwany efekt.

*Istotne mogą być też erinacyny, ale występują one przede wszystkim w grzybni soplówki, która nie jest dopuszczona do spożycia na terenie Unii Europejskiej.

Czym właściwie są te hericenony i dlaczego mają znaczenie?

Hericenony to związki aktywne występujące przede wszystkim w owocnikach soplówki jeżowatej. Są ważne, ponieważ łączy się je z mechanizmami, które wspierają pracę układu nerwowego. Mówiąc prościej, hericenony mogą wpływać na produkcję lub aktywność białek, takich jak NGF i BDNF. Te białka są z kolei kluczowe dla kondycji neuronów, tworzenia połączeń nerwowych oraz procesów związanych z pamięcią i uczeniem się. Dlatego w przypadku produktu wybieranego „na mózg” nie wystarczy informacja, że zawiera soplówkę. Warto sprawdzić, czy producent deklaruje zawartość hericenonów, ile ich jest i czy potrafi to potwierdzić badaniem. Beta-glukany też są wartościowe, ale ich znaczenie dotyczy głównie odporności i ogólnej kondycji organizmu. Hericenony są natomiast jednym z najważniejszych markerów, gdy szukasz soplówki z myślą o pamięci, koncentracji i funkcjach poznawczych.

Przykładowe badania:

* badanie pilotażowe u zdrowych młodych dorosłych przyjmujących Lion’s Mane przez 28 dni; oceniano funkcje poznawcze, stres i nastrój,

* badanie z placebo u dorosłych z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi; oceniano wpływ soplówki na funkcje poznawcze.

Jak oceniliśmy wybrane produkty deklarujące działanie na mózg?

Żeby ranking opierał się na konkretach, przy każdym z 12 produktów zadaliśmy te same pytania. Interesowało nas przede wszystkim to, czy producent deklaruje zawartość hericenonów, czy pokazuje badanie potwierdzające tę deklarację i czy wiadomo, jaką metodą wykonano analizę. To ważne, bo np. HPLC daje znacznie bardziej precyzyjny wynik niż prostsze metody, takie jak UV. 

Jako że bezpieczeństwo suplementu też jest bardzo istotne, sprawdziliśmy także pochodzenie surowca, dostępność badań pod kątem metali ciężkich, mikrobiologii i pestycydów oraz to, czy producent odnosi się do czystości ekstraktu pod kątem pozostałości rozpuszczalników. 

Ostatnim kryterium była cena za 1 mg potwierdzonych hericenonów. Dzięki temu nie porównywaliśmy wyłącznie ceny opakowania, ale realną wartość produktu pod kątem substancji najważniejszej dla pamięci i koncentracji.

Następnie każdej odpowiedzi przyznaliśmy określoną liczbę punktów. Pełną punktację i zasady oceny znajdziesz na końcu artykułu.

Które produkty z soplówką jeżowatą wypadły najlepiej?

Poniżej znajdziesz produkty, które według naszych kryteriów wypadły najlepiej. Maksymalnie można było zdobyć 16 punktów.

ExtractHome: Hericenones – 13 pkt

Hericenones od ExtractHome to nietypowy produkt, ponieważ jedno opakowanie zawiera 1 ml skoncentrowanej pasty do stosowania doustnego. Objętościowo wygląda więc skromnie, ale pod kątem hericenonów wypada najmocniej w całym zestawieniu.

Największym plusem jest jasna deklaracja zawartości substancji aktywnych oraz tzw. Certificate of Analysis (COA) pokazujący 19,38% sumy hericenonów. Co ważne, analiza została wykonana metodą HPLC-DAD, czyli jedną z najbardziej wiarygodnych metod oznaczania konkretnych związków w złożonym ekstrakcie.

Przy założeniu, że 1 ml produktu to ok. 1 g ekstraktu, jedno opakowanie zawiera aż 194 mg hericenonów. Przy cenie 200 zł daje to koszt ok. 1,03 zł za 1 mg hericenonów. To znakomity wynik, zwłaszcza że mówimy o hericenonach potwierdzonych precyzyjną metodą analityczną.

Do poprawy pozostaje transparentność wokół dokumentów potwierdzających pochodzenie surowca z polskich upraw oraz pełnych badań bezpieczeństwa. Mimo to pod kątem zawartości i wiarygodnego potwierdzenia hericenonów jest to najmocniejszy produkt w zestawieniu.

BEWIT: Lion’s Mane Premium BIO – 12 pkt

BEWIT wypada bardzo dobrze pod kątem przejrzystości. Producent udostępnia dokumenty, które potwierdzają deklaracje ze strony produktu, w tym obecność hericenonów. Wynik jest jednak niższy niż w przypadku ExtractHome głównie z dwóch powodów.

Po pierwsze, zawartość hericenonów została oznaczona metodą UV, która jest mniej precyzyjna niż HPLC. Po drugie, produkt ma relatywnie wysoką cenę w przeliczeniu na 1 mg hericenonów. Opakowanie kosztuje mniej niż Hericenones od ExtractHome, ale przy zawartości 0,2% hericenonów daje tylko ok. 48 mg hericenonów. To oznacza koszt aż 2,63 zł za 1 mg tej substancji.

Toplanta: Lion’s Mane Hericium erinaceus – 11 pkt

Toplanta uzyskała wynik podobny do BEWIT, ale wyróżnia się ceną. W tym przypadku 1 mg hericenonów kosztuje ok. 0,23 zł, czyli najmniej spośród wszystkich analizowanych produktów. Wynika to z deklarowanej zawartości 1,43% hericenonów, co przy 60 kapsułkach po 500 mg daje ok. 429 mg hericenonów w opakowaniu.

Minusem jest metoda badania. Zawartość hericenonów oznaczono metodą UV, która daje raczej wynik orientacyjny, ponieważ mierzy pochłanianie światła przez próbkę, ale nie rozdziela składników tak precyzyjnie jak HPLC. Brakuje też informacji o metodzie ekstrakcji. To ważne, bo przy ekstrakcji alkoholowej warto mieć dodatkowe potwierdzenie, że w gotowym produkcie nie ma pozostałości rozpuszczalników.

SoulNectar: Lion’s Mane 50:1 – 9 pkt

SoulNectar wypada dobrze, gdyż producent udostępnia badania, w których można sprawdzić obecność substancji aktywnych potencjalnie istotnych dla pracy umysłu. Problem w tym, że dokument nie pokazuje jasno, jaką metodą oznaczono hericenony, więc wynik jest trudniejszy do oceny niż przy badaniu HPLC.

Z COA wynika zawartość ok. 1,15 mg hericenonów w kapsułce, czyli ok. 69 mg hericenonów w opakowaniu. Przy cenie 149 zł daje to ok. 2,16 zł za 1 mg hericenonów, czyli relatywnie drogo na tle konkurencji. Ogólnie wygląda to na dobry produkt, ale wyższe miejsce blokują brakujące informacje.

HEFU: HeriBra – ekstrakt z Lion’s Mane – 8 pkt

Dużym plusem HEFU jest dostępność badań bezpieczeństwa. Producent pokazuje dokumenty dotyczące m.in. metali ciężkich, pestycydów i mikrobiologii, co pozytywnie wpływa na ocenę wiarygodności produktu.

HEFU deklaruje, że HeriBra jest standaryzowana na 0,6% hericenonów. Przy 60 kapsułkach po 500 mg oznaczałoby to ok. 180 mg hericenonów w opakowaniu. Przy cenie 129 zł daje to ok. 0,72 zł za 1 mg, czyli jeden z najlepszych wyników w analizie. Problem w tym, że producent nie udostępnia COA potwierdzającego tę standaryzację. Nie wiemy więc, jaką metodą oznaczono hericenony i na czym dokładnie opiera się deklaracja 0,6%.

Aloha Fungi: Lion’s Mane ekstrakt – 4 pkt

Aloha Fungi to ciekawy przypadek, ponieważ produkt jest wyraźnie komunikowany w kontekście pamięci, koncentracji i pracy mózgu. Producent deklaruje też kontrolę profilu hericenonów i erinacyn metodą HPLC, czyli metodą wiarygodną i precyzyjną.

Problem polega na tym, że na stronie nie ma konkretnej informacji, na jaki procent lub ile mg hericenonów produkt jest standaryzowany. Nie ma też publicznego COA, które potwierdzałoby zawartość hericenonów. Brakuje również dostępnych do wglądu badań bezpieczeństwa. Producent ma podstronę „Badania”, ale informuje, że jest ona jeszcze w budowie. To oznacza, że produkt może być obiecujący, ale na dziś opiera się głównie na deklaracjach.

Pozostałe produkty – 1–3 pkt

Pozostałe analizowane produkty to: Solve Labs Lion’s Mane Liquid Extract, Health Labs Care ShroomMe Lion’s Mane & Chaga, Formeds BICAPS® lion’s mane, Swanson Full Spectrum Lion’s Mane Mushroom, Nutridome Lion’s Mane oraz Olimp Lion’s Mane Mushroom.

Wszystkie te produkty są komunikowane w kontekście sprawności umysłu, pamięci, koncentracji, jasności myślenia albo wsparcia pracy mózgu. Problem w tym, że w żadnym z tych przypadków producenci nie podają konkretnej zawartości hericenonów, nie pokazują badań potwierdzających ich obecność i nie pozwalają policzyć ceny za 1 mg tej substancji. Nutridome wspomina hericenony opisowo, ale bez ilości, standaryzacji i dokumentu potwierdzającego.

Czy to oznacza, że są to złe produkty? Nie. Część z nich może być bardzo sensowna, szczególnie jeśli zależy nam na beta-glukanach, odporności i ogólnym wsparciu organizmu. Rzecz jednak w tym, że beta-glukany nie są głównym markerem, którego szukamy przy produkcie wybieranym przede wszystkim z myślą o pamięci i koncentracji.

Co ciekawe, właśnie te produkty należą do najbardziej rozpoznawalnych na rynku. To pokazuje, że edukacja jest tutaj bardzo potrzebna – jeśli kupujemy soplówkę „na mózg”, warto sprawdzać nie tylko hasła marketingowe, ale przede wszystkim obecność i potwierdzenie hericenonów.

Jak wybrać soplówkę jeżowatą wspierającą umysł?

Najważniejszy wniosek z naszego zestawienia jest prosty – jeśli kupujesz soplówkę jeżowatą z myślą o pamięci, koncentracji i pracy mózgu, nie oceniaj produktu wyłącznie po nazwie, zawartości beta-glukanów ani cenie opakowania.

Najpierw sprawdź, czy producent w ogóle deklaruje zawartość hericenonów. Potem zobacz, czy pokazuje analizę, która tę deklarację potwierdza. Duże znaczenie ma również metoda badania. Metoda HPLC jest znacznie bardziej wiarygodna niż metody orientacyjne, takie jak UV, bo pozwala dokładniej rozdzielić i oznaczyć konkretne związki w ekstrakcie.

Na końcu warto policzyć, ile realnie kosztuje 1 mg hericenonów. To proste – pomnóż wagę ekstraktu przez procent hericenonów, aby otrzymać ich ilość w opakowaniu. Następnie podziel cenę produktu przez tę liczbę. Dopiero wtedy widać, czy produkt jest naprawdę drogi, tani czy po prostu dobrze wyceniony względem składu.

Pod tym linkiem znajdziesz dokładny opis, jak wyliczyć koszt 1 mg hericenonów oraz bardziej szczegółowy artykuł poświęcony cenie soplówki jeżowatej.

Post scriptum – jak przyznawaliśmy punkty?

Każdy produkt ocenialiśmy według tych samych kryteriów. Punkty przyznawaliśmy wyłącznie na podstawie informacji dostępnych na oficjalnej stronie produktu lub w dokumentach podlinkowanych przez producenta. Jeżeli danej informacji nie było albo nie dało się jej potwierdzić, produkt otrzymywał 0 punktów w danym kryterium.

1. Czy produkt deklaruje, że zawiera hericenony?

1 pkt – tak

0 pkt – brak takiej deklaracji

2. Czy załączone jest badanie potwierdzające deklarowaną zawartość hericenonów?

3 pkt – jest badanie do wglądu

1 pkt – nie ma badania do wglądu, ale karta produktu podaje dokładne dane

0 pkt – brak badania i brak dokładnych danych

3. Czy wiadomo, jaką metodą przeprowadzono badanie?

2 pkt – tak, i jest to precyzyjna metoda, np. HPLC

1 pkt – tak, ale jest to metoda mniej precyzyjna, np. UV

0 pkt – brak informacji o metodzie

4. Czy podano pochodzenie surowca?

2 pkt – tak, i jest dokument potwierdzający

1 pkt – tak, ale tylko jako deklaracja bez dokumentu

0 pkt – brak informacji

5. Czy surowce są badane pod kątem metali ciężkich, mikrobiologii i pestycydów?

3 pkt – tak, i są dokumenty potwierdzające wszystkie te badania

2 pkt – tak, ale dokumenty nie potwierdzają wszystkich badań

1 pkt – tak, ale to tylko deklaracja bez dokumentu

0 pkt – brak informacji

6. Czy producent potwierdza czystość ekstraktu pod kątem pozostałości rozpuszczalników?

2 pkt – metoda ekstrakcji jest niealkoholowa albo przy metodzie alkoholowej jest badanie potwierdzające czystość

1 pkt – jest deklaracja czystości przy metodzie alkoholowej, ale bez dokumentu

0 pkt – brak deklaracji lub dokumentu

7. Ile kosztuje 1 mg potwierdzonych hericenonów?

3 pkt – mniej niż 0,50 zł

2 pkt – 0,51–1,50 zł

1 pkt – 1,51–2,50 zł

0 pkt – powyżej 2,50 zł albo brak możliwości obliczenia

Autor: Mercatens PL