W NYU Langone Health w Nowym Jorku wykonano pierwszy na świecie opisany przeszczep płuc od dawcy żyjącego z HIV do biorcy żyjącego z HIV. Operacja odbyła się 21 marca 2026 r. Pacjentem był 56-letni Bertrand Nelson z New Jersey, żyjący z HIV od 2000 r. Tego samego dnia otrzymał podwójny przeszczep płuc oraz przeszczep wątroby od zmarłego dawcy z HIV. Informację o procedurze szpital podał 19 czerwca 2026 r., po wypisaniu pacjenta do domu. Zabieg przeprowadzono w ramach regulacji wynikających z HIV Organ Policy Equity Act, znanej jako HOPE Act. Ustawa przyjęta w Stanach Zjednoczonych w 2013 r. stworzyła podstawy prawne do przeszczepiania narządów od dawców z HIV biorcom żyjącym z HIV. Wcześniej narządy takich dawców były w USA wykluczane z transplantacji. Początkowo procedury HOPE Act mogły być prowadzone wyłącznie w ramach zatwierdzonych protokołów badawczych, co pozwalało zbierać dane dotyczące bezpieczeństwa, skuteczności i ryzyka transmisji wariantów wirusa. Najwięcej danych klinicznych zgromadzono dotąd dla przeszczepów nerek i wątroby. W 2024 r. amerykański Departament Zdrowia i Opieki Społecznej usunął wymóg prowadzenia przeszczepów nerek i wątroby od dawców z HIV do biorców z HIV wyłącznie w ramach badań zatwierdzanych przez komisje bioetyczne. Decyzja dotyczyła tylko tych dwóch narządów. Transplantacje płuc, serca i innych narządów od dawców z HIV do biorców z HIV nadal wymagają prowadzenia protokołów badawczych. Dlatego zabieg wykonany w NYU Langone należy traktować jako procedurę kliniczną z obszaru rozwijającego się programu badawczo-regulacyjnego, a nie rutynowy standard postępowania.

Płuca są szczególnie wymagającym narządem w transplantologii. Po przeszczepie pacjent wymaga intensywnej immunosupresji, a sam narząd stale kontaktuje się ze środowiskiem zewnętrznym przez drogi oddechowe. Z tego powodu ryzyko infekcji, odrzucania oraz powikłań przewlekłych jest wysokie także u biorców bez HIV. U pacjentów żyjących z HIV dodatkowo konieczne jest utrzymanie skutecznej terapii antyretrowirusowej i kontrola możliwych interakcji między lekami przeciwretrowirusowymi a immunosupresyjnymi. W przypadku transplantacji od dawcy z HIV dochodzi jeszcze pytanie o bezpieczeństwo wirusologiczne. Lekarze muszą brać pod uwagę możliwość przeniesienia wariantu HIV od dawcy, w tym wariantu o innym profilu oporności na leki. Dane z wcześniejszych badań nad przeszczepami nerek w programie HOPE Act częściowo zmniejszają te obawy. W pracy opublikowanej w 2024 r. w „Journal of Clinical Investigation” opisano brak trwałego nadkażenia HIV po przeszczepach nerek od dawców z HIV do biorców z HIV. Wyniki te dotyczą jednak nerek i nie mogą być bezpośrednio przenoszone na przeszczepy płuc, gdzie profil ryzyka pooperacyjnego jest inny.

Znaczenie tej procedury wynika z ograniczonej dostępności narządów do transplantacji. Pacjenci żyjący z HIV mogą otrzymywać narządy od dawców bez HIV, ale włączenie dawców z HIV do puli dla biorców z HIV zwiększa liczbę możliwych dopasowań. W transplantologii oznacza to mniejsze marnowanie narządów, które wcześniej były automatycznie odrzucane, mimo że mogłyby zostać użyte u odpowiednio dobranych biorców. Pojedynczy przypadek z NYU Langone nie przesądza jeszcze o bezpieczeństwie szerszego stosowania przeszczepów płuc od dawców z HIV do biorców z HIV. Do oceny tej procedury potrzebne będą dane z dłuższej obserwacji: przeżycie pacjenta, czynność przeszczepionych płuc i wątroby, stabilność wiremii HIV, częstość infekcji, odrzucania oraz skutki interakcji lekowych.